۲:۱۹:۰۸ - یکشنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۹
چشم انداز رؤیای امپراتوری ترکیه در سال ۲۰۲۳/ حاکمیت جهانی ترکیه بر جهان اسلام و عرب.
اهمیت ویژه سال ۲۰۲۳ برای سیاستگذاران کنونی ترکیه و به‌خصوص رئیس جمهور این کشور را می‌توان زنگ خطری برای سایر کشورهای منطقه قلمداد نمود که فریب سیاست‌های نیرنگ‌گونه ترکیه را نخورده و به ابزار قدرت‌یابی ترکیه و فروپاشی نظم کنونی آسیای جنوب غربی، تبدیل نشوند.       اقلیم زاگرس // اسلام ذوالقدرپور :  سیاستگذاران […]

اهمیت ویژه سال ۲۰۲۳ برای سیاستگذاران کنونی ترکیه و به‌خصوص رئیس جمهور این کشور را می‌توان زنگ خطری برای سایر کشورهای منطقه قلمداد نمود که فریب سیاست‌های نیرنگ‌گونه ترکیه را نخورده و به ابزار قدرت‌یابی ترکیه و فروپاشی نظم کنونی آسیای جنوب غربی، تبدیل نشوند.  



Presidency Of The Republic Of Turkey : “A national education ...

 

 

اقلیم زاگرس // اسلام ذوالقدرپور :  سیاستگذاران سیاست خارجی در اغلب کشورهای جهان سعی دارند تا سیاست‌های خود را در لفافه یا پوشش استعاره‌ها و واژه‌های خاص، مطرح نموده و تحلیلگران را از نیات خود آگاه سازند به نحوی که اغلب شهروندان عادی از درک نیات و اهداف سیاستگذاران، عاجز هستند.

برای تحلیل و بررسی اهداف و نیات سیاستگذاران روابط بین‌الملل در کنار نظریه‌های مطرح در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، باید به برخی گفتار و کردار سیاستگذاران نیز توجه نموده و بر آنها تمرکز نمود. نیات و اهداف پشت‌پرده بسیاری از سیاستگذاران نظام بین‌الملل را می‌توان در گفتارهای به نظر ساده یا بلندپروازانه آنان به خوبی مشاهده نمود که شاید در نگاه اول برای بسیاری از شهروندان و حتی کارشناسان نیز امری عادی و کم اهمیت جلوه نماید.

گفتار و کردار به ظاهر ساده و کم اهمیت سیاستگذاران و کارگزارن برخی دولت‌ها در نظام بین‌الملل می‌تواند چشم‌انداز یک سیاستگذاری بسیار مهم برای سال‌ها و بلکه دهه‌های آینده در یک کشور یا یک سیستم بین‌المللی باشد. بنابراین توجه، تمرکز و تحلیل سخنان سیاستگذاران سیاست خارجی دولت‌ها، امری اجتناب‌ناپذیر برای رهبران و سیاستگذاران سایر بازیگران نظام بین‌الملل محسوب می‌گردد.

برخی از مهم‌ترین سیاستگذاری‌ها در سیاست و روابط خارجی، در اسناد و مدارک حتی محرمانه و سری نیز ثبت و نگارش نمی‌شوند، بلکه این سیاست‌ها، اهداف و نیات آنان را باید در سخنان سیاستگذاران ارشد دولت ها جستجو و پیگیری نمود gp506 다운로드.

سیاستگذاران ترکیه طی حدود ۲۰ سال اخیر (از سال ۲۰۰۲ و قدرت‌یابی حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان) بخش مهمی از سیاستگذاری‌های خود را در سخنان و نوشته‌های ظاهراً آکادمیک خود نشان داده‌اند. سیاستگذاران ارشد و رهبران ترکیه طی این دوره زمانی (۲۰۰۲ تاکنون) در کنار بسیاری سیاستگذاری‌های رسمی و آشکار دولت ترکیه، برخی سیاستگذاری‌های نهان و پشت‌پرده نیز داشته‌اند که بیشتر بر اصل قدرت‌یابی و گسترش قدرت نظامی و جغرافیایی این کشور در آسیای جنوب غربی استوار بوده است.

سیاست‌های صلح‌جویانه و مسالمت‌آمیز در روابط خارجی با همسایگان و سیاست درهای باز در سیاستگذاری اقتصادی ترکیه موجب گردید تا این کشور بتواند در قالب سیاست‌هایی چون “تنش صفر با همسایگان” در دهه اول حاکمیت حزب عدالت و توسعه، تنش با همسایگان خود مانند ایران، سوریه، عراق، یونان، روسیه و … را کاهش داده و رویکردی تازه در تعاملات و روابط با همسایگان خود ایجاد نماید.

اما تمام این تلاش‌های ظاهراً تنش‌زدای ترکیه با همسایگان تنها تا سال ۲۰۱۰ دوام داشت و با آغاز تحولات سیاسی و اجتماعی در جهان عرب، چهره اصلی سیاستگذاران ارشد و رهبران ترکیه در قالب چرخش بزرگ در سیاست خارجی این کشور نمایان گردید.

چرخش از سیاست “تنش صفر با همسایگان” به سوی “تنش فراگیر و ستیزه‌جویانه با همسایگان” که به دستورکار اصلی سیاستگذاران دولت ترکیه تبدیل گردید، اهداف و نیات زوج سیاستگذار اردوغان و داووداوغلو را آشکار ساخت. دخالت‌های شدید و ستیزه‌جویانه ترکیه در سوریه، یمن، مصر، لیبی و … را می‌توان ازجمله جلوه‌های چرخش بزرگ در سیاست خارجی این کشور در آسیای جنوب غربی قلمداد نمود.

دهه دوم حاکمیت حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان در ترکیه با آشکار شدن نیات و اهداف پشت‌پرده زوج سیاستگذار اعظم (اردوغان – داووداوغلو) همراه بود 슬램덩크 전권 다운로드. برجسته‌ترین مؤلفه این سیاستگذاری جاه‌طلبانه و بلندپروازانه را می‌توان در این جمله احمد داووداغلو وزیر امور خارجه وقت ترکیه مشاهده نمود که در یک سخنرانی در سال ۲۰۱۲ می‌گویند: ((هر سرزمینی که در سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ از دست داده‌ایم و از آنها عقب‌نشینی کرده‌ایم را در سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ به دست می‌آوریم و با برادران‌مان در آن سرزمین‌ها دیدار می‌کنیم. این یک مأموریت تاریخی ضروری است.))۱

این یک جمله را می‌توان چکیده سیاست خارجی و بلکه ماهیت اصلی و پنهان نیات و اهداف دولت ترکیه از سال ۲۰۱۱ به بعد محسوب نمود که البته خلاصه نظریه و کتاب “عمق راهبردی” استاد احمد داووداوغلو به عنوان سیاستگذار، مراد و مرشد شخص اردوغان نیز می‌باشد.

بر اساس این یک جمله که ماهیت اصلی سیاست‌های ترکیه طی یک دهه اخیر بوده است، سال ۲۰۲۳ به عنوان افق چشم‌انداز سیاستگذاری جاه‌طلبانه ترکیه در منطقه، باید با رهبری و تسلط هژمونیک این کشور بر آسیای جنوب غربی و به‌خصوص کشورهای عربی منطقه همراه باشد!

نباید فراموش نمود که احمد داووداوغلو قبل از تشکیل حزب عدالت و توسعه، یک چهره علمی و دانشگاهی ترکیه محسوب می‌شدند که با قدرت‌یابی حزب عدالت و توسعه، از ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ وزیر امورخارجه دولت اردوغان و سپس از ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ نیز نخست وزیر ترکیه بودند و همواره یکی از چهره‌های تأثیرگذار سیاسی و علمی ترکیه محسوب شده‌اند.

برای بررسی چشم‌ انداز ۲۰۲۳ در سیاستگذاری‌های ترکیه در سطح منطقه آسیای جنوب غربی و تسلط کامل بر کشورهای عرب از سوی ترکیه، موارد زیر که در این سحنان احمد داووداوغلو به آنها اشاره شده است قابل بررسی و تأمل می‌باشند:

 

یکم- سرزمین‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳: این جمله وزیر امور خارجه وقت ترکیه و یکی از قدرتمندترین سیاستگذاران این کشور در سال ۲۰۱۲ یعنی احمد داووداوغلو دارای دو دوره زمانی خاص است که دوره اول آن یعنی از ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ یادآور دوران ضعف شدید و فروپاشی نهایی امپراتوری عثمانی است.

طی این دوره زمانی (۱۹۲۳-۱۹۱۱) که دوران سیاه تاریخ ترکیه طی حدود ۱۰۰ سال اخیر محسوب می‌گردد، بزرگ‌ترین و قوی‌ترین امپراتوری جهان طی این بازه زمانی به حدی ناتوان و شکست خورده بود که علاوه بر فروپاشی، استقلال و جدایی همه سرزمین‌های اشغالی پیرامونی در اروپا، آسیای صغیر، شمال آفریقا و حوزه عربی، حتی بخش‌های مهم و اصلی این کشور مانند: ازمیر، آناتولی شرقی  و … نیز بر اساس معاهده سِوِر در سال ۱۹۲۰ میان فاتحان جنگ تقسیم شده بود.

هر چند با قدرت‌یابی ترک‌های جوان و تحت رهبری مصطفی کمال آتاتورک، تمامیت ارضی ترکیه بازپس گرفته شده و جغرافیای سیاسی کنونی ترکیه حفظ گردید، اما در هر حال سال‌های ۱۹۱۱ تا ۹۱۲۳ برای شهروندان کنونی ترکیه و به‌خصوص برخی بلندپروازان این کشور، سیاه‌ترین دوران و حسرت‌بارترین دوره تاریخی آنان محسوب می‌شود Mongoose download.

 

دوم- سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳: دیگر دوره زمانی تصریح شده در سخنرانی احمد داووداوغلو که همخوانی و همپوشانی خاصی با بازه تاریخی اول دارد، سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ را شامل می‌گردد که یادآور صدمین سالگرد ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ است و بر نقش و تأثیر ترکیه بر تحولات سیاسی، اجتماعی منطقه و به‌ویژه تحولات جهان عرب که با عناوینی چون: بهار عربی، بهار اسلامی، بیداری اسلامی و … معروف هستند نیز اشاره دارد.

اگر چه این تحولات سیاسی و اجتماعی جهان عرب از پایان سال ۲۰۱۰  در تونس شروع شد، اما تغییر دولت و سقوط دیکتاتور تونس در ژانویه ۲۰۱۱ رخ داده و سپس سال ۲۰۱۱ به سال سراسر اعتراض، آشوب و سرنگونی برخی حاکمان عرب تبدیل گردید. آشوب‌ها سراسر جهان عرب را فرا گرفته و سال ۲۰۱۱ را به یک سال سرشار از اخبار اعتراضات و تغییرات سریع در کشورهای حوزه عربی تبدیل نمود که البته دولت ترکیه نیز به شدت در این تحولات دخالت داشته و سعی در معرفی خود به عنوان الگو و جانشین دولت‌های سرنگون شده، داشت.

فعالیت‌ها، گفتار و کردار سران ترکیه و به‌خصوص اردوغان و داووداوغلو که سعی داشتند تا خود را الگوی موفقی برای جایگزینی با دولت‌های ساقط شده عربی جلوه دهند، با تبلیغات گسترده و دخالت‌های دستگاه دیپلماسی این کشور در لیبی، تونس، مصر و به‌ویژه سوریه همراه شده بود و سال ۲۰۱۱ را به سالی نسبتاً موفق برای دولت ترکیه تبدیل نموده بود.

بنابراین سال ۲۰۱۱ را می‌توان سال آغاز بازگشت به دوران نوستالژی امپراتوری عثمانی قلمداد نمود که با کمک گرفتن دولت ترکیه از هسته‌های خاموش و مخفی اخوان‌المسلمین که از کما خارج شده بودند در سراسر حوزه عربی و به‌خصوص در مصر، سوریه، تونس و … در حال کسب و افزایش منافع راهبردی خود بودند.

سال ۲۰۲۳ نیز که یکصدمین سالگرد پایان امپراتوری ترکیه و تشکیل جمهوری ترکیه کنونی است از این جهت از سوی داووداوغلو مطرح می‌گردد که قادر بود تا در این سال و درست در صدمین سالگرد سقوط و فروپاشی دردآور امپراتوری عثمانی در ۱۹۲۳، بار دیگر ترکیه کنونی در شکل و شمایل یک ابرقدرت جدید (قدرت جهانی) در جهان به قدرت‌نمایی بپردازد.

    

سوم- دیدار با برادران در سرزمین‌های عقب‌نشینی شده: بخش مهم سخنان سیاستگذار اعظم ترکیه و خالق نظریه “عمق راهبردی” که نیات و اهداف سران این کشور را آشکار می‌سازد، مؤلفه “دیدار با برادران‌مان در هر سرزمینی که در سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ از دست داده‌ایم و از آنها عقب‌نشینی کرده‌ایم” می‌باشد.

این بخش از سخنان داووداوغلو را می‌توان بارزترین و صریح‌ترین اعتراف سران دولت ترکیه برای تسلط یا تصرف و اشغال سرزمین‌های جدا شده از ترکیه در زمان فروپاشی عثمانی طی سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ دانست که تنها از طریق اقدامات ستیزه‌جویانه، جنگ‌طلبانه و دخالت‌های آشکار و مخفی ترکیه در کشورهای مستقل، برآورده می‌شوند 댄스음악 다운로드.

برادرانی که ترکیه (اردوغان و داووداوغلو) می‌خواهند از سال ۲۰۱۱ تا سال ۲۰۲۳ با آنها دست بدهند، کدام برادران یا کشورها هستند؟

برای پاسخ به این پرسش باید به بازه زمانی اول این سخنان یعنی ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳ مراجعه شده و کشورها و سرزمین‌هایی که در این دوره از امپراتوری عثمانی جدا شدند را جستجو نمائیم. با توجه به اهمیت دسترسی ترکیه به اهداف خود در این کشورها، لیستی بلند از کشورهای عربی را می‌توان تهیه نمود.

۱- سوریه: این کشور که دارای پیشینه تاریخی بسیار طولانی بوده و دمشق پایتخت این کشور هنوز هم عنوان‌دار قدیمی‌ترین پایتخت جهان است، حدود ۴ قرن تحت سلطه و اشغال عثمانی بود تا اینکه بعد از جنگ جهانی اول و قیام سراسری اعراب علیه عثمانی، در سال ۱۹۱۸ از عثمانی استقلال یافت. این کشور یکی از اولین و در دسترس‌ترین اهداف دولت ترکیه برای اجرای سیاست بازگشت به ابرقدرتی ترکیه در جهان بود که با دخالت‌های شدید ترکیه در امور سوریه و حمایت از گروه‌های اغلب ستیزه‌جو همراه شده بود.

سیاست‌های مداخله جویانه‌ای که همچنان نیز ادامه دارد و ترکیه بخش‌هایی از شمال شرقی سوریه را نیز اشغال، تعدادی از شهروندان این کشور را قتل و عام نموده و مراکز آموزش و پرورش تروریست برای اعزام به لیبی و … ایجاد نموده است!

 

۲- مصر: این کشور نیز دارای پیشینه‌ای بسیار روشن‌تر و قوی‌تر از ترکیه است که بیش از ۱۰۰ سال تحت تسلط عثمانی‌ها بود و سرانجام در سال ۱۹۱۴ از عثمانی جدا و موقتاً تحت قیمومت انگلستان قرار گرفت. دولت ترکیه با آغاز تحولات عربی در مصر و در نهایت برکناری حسنی مبارک، با حمایت و پشتیبانی همه‌جانبه از اخوان‌ المسلمین توانست منافع خود را در مصر تا حدودی بازیابی نموده و با انتخاب محمد مرسی به ریاست جمهوری، مصر و ترکیه به اوج برادری و تعاملات سیاسی خود وارد شدند که مصداق همان دست دادن با برادران در سخنان داووداغلو بود 엑스맨 다크피닉스 다운로드.

اما با بلندپروازی‌های محمد مرسی و سرنگونی دولتش توسط نظامیان مصری، ماه عسل کوتاه‌مدت اردوغان و مصر نیز به پایان رسیده و دو کشور به دشمنانی بسیار سرسخت در مسائل منطقه‌ای و به‌خصوص جهان عرب تبدیل شده‌اند.

دولت ترکیه و اردوغان همچنان برای تحقق اهداف یکصدمین سالگرد تشکیل ترکیه نوین و رسیدن به نیات عمق راهبردی خود، از جنبش اخوان المسلیمن حمایت نموده و منتظر سرنگونی دولت کنونی مصر هستند.

 

۳- لیبی: سرزمینی که تا ۱۹۱۲ تحت تسلط عثمانی قرار داشت اما ایتالیا آن را از سلطه و اشغال عثمانی خارج نموده و از ارزش بسیار بالای اقتصادی به خاطر منابع عظیم نفت و گاز برای ترکیه برخوردار است. دولت ترکیه با آغاز تحولات سیاسی در لیبی، در کنار کشورهای غربی علیه معمر قذافی قرار گرفته و حتی در بمباران این کشور نیز شراکت داشت.

احمد داووداغلو که آن زمان وزیر امور خارجه ترکیه بودند طی مصاحبه‌ای در شهریورماه ۱۳۹۵ مطابق با آگوست ۲۰۱۱ می‌گویند: ((سه روز پیش که در دیداری سر زده به “بنغازی” رفتم و با رهبران شورای انتقالی لیبی دیدار کردم، تصرف طرابلس به دست مخالفان را به ورود پیامبر اسلام (ص) به مکه تشبیه کردم و از آنها خواستم تا مانند پیامبر رفتار کرده و همه را ببخشند.))۲ چنین تشبیهی را می‌توان جلوه‌ای دیگر از نیات و اهداف ترکیه برای فضاسازی ورود ترکیه به لیبی و تسلط خود بر این کشور دانست.

بعد از سرنگونی حکومت قذافی و مرگ این دیکتاتور، دولت اردوغان سعی داشت تا خود را به عنوان یک الگوی نوین حکمرانی به شهروندان و گروه‌های سیاسی لیبی معرفی نماید. اما لیبی پس از قذافی به یک میدان برای قدرت‌نمایی قدرت‌های بزرگ مانند: آمریکا، روسیه و دولت‌هایی مانند: عربستان، امارات متحده عربی، قطر و مصر تبدیل شده بود که همگی در رقابت با یکدیگر سعی داشتند تا این کشور را در تسلط خود قرار دهند.

اکنون دولت ترکیه در قالب همان سیاست عمق راهبردی و دست دادن به برادران‌شان، چند سالی است که با ارسال مزدوران، تجهیزات و حتی جنگنده و پهپادهای فراوان، یکی از عوامل اصلی جنگ داخلی لیبی است که به شدت با دیگر برادران و متحدین اولیه خود یعنی مصر، عربستان و امارات نیز در این کشور به رقابت و ستیز مشغول شده است.

 

۴- یمن: این سرزمین با شرایط استراتژیک و دارای عمق راهبردی برای همه قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی که طی چند سال اخیر درگیر یک جنگ داخلی و یک جنگ با ابعاد جهانی با رهبری عربستان، امارات متحده عربی و حمایت کشورهای غربی و عربی دیگر است، بخشی از آرزوی چشم‌اندار ۲۰۲۳ ترکیه می‌باشد.

یمن شمالی تا سال ۱۹۱۸ تحت سلطه عثمانی قرار داشت که در این سال توانست استقلال خود را به دست آورد. کشور یمن کنونی که دارای شرایط و ظرفیت‌های استراتژیک خاص و کم‌نظیری است، مورد طمع سران ترکیه نیز قرار دارد، به نحوی که سران ترکیه با حمایت و همراهی اخوان‌المسلمین، در بخش‌هایی از یمن و به‌خصوص برخی بنادر این کشور در حال فعالیت نظامی و سیاسی برای اشغال و تصرف این مناطق هستند.

 

۵- عربستان: کشور کنونی عربستان نیز تحت حاکمیت امیران حجاز، نجد و عسیر تا سال ۱۹۱۶ تحت سلطه و اشغال عثمانی بود که سپس با انقلاب سراسری اعراب در این سال از سلطه عثمانی خارج و تحت حمایت بریتانیا توانستند به استقلال و اتحاد دست یابند.

هر چند عربستان در ابتدای تحولات بهار عربی از متحدین اصلی ترکیه بود، اما به مروز زمان رابطه این دو کشور به رقابت شدید و اکنون به دشمنی و تهدید یکدیگر رسیده است. در واقع اردوغان در چارچوب نیات عمق راهبردی و چشم‌انداز ۲۰۲۳ خود، تسلط بر عربستان را در دستورکار داشت که اگر در سوریه و عراق به موفقیت رسیده بود، اکنون حاکم مکه و مدینه بود یا حداقل در مرزهای عربستان در حال عملیات و جنگ بودند!

 

۶- عراق: سرزمینی که دارای عمق راهبردی برای اردوغان و اهداف چشم‌ا‌نداز سال ۲۰۲۳ است و بعد از حدود سه قرن سلطه عثمانی‌ها در سال ۱۹۲۰ از سلطه عثمانی خارج و تحت قیمومت بریتانیا قرار گرفت.

تلاش‌های اردوغان برای مقابله و تضعیف دولت مرکزی شیعه در عراق با توسل به دولت اقلیم کردستان عراق و استقرار پایگاه‌های نظامی در داخل عراق به بهانه مقابله با حزب کارگران کردستان ترکیه (پ ک ک) را می‌توان بخشی از اقدامات ترکیه برای تسلط مجدد بر عراق به‌ویژه موصل و کرکوک و رسیدن به اهداف و نیات سال ۲۰۲۳ و دست دادن به برادران‌شان (دشمنان کنونی) در سال ۲۰۲۳  دانست که البته تاکنون بسیار سخت و بلکه غیر ممکن نشان داده است.

 

کشورهای دیگر مانند: کویت، قطر، لبنان، فلسطین، اردن، تونس، الجزایر، مراکش، سودان، سومالی، اریتره، اتیوپی، جیبوتی (کاملاً یا بخشی از آنها‌) را می‌توان ازجمله سرزمین‌هایی دانست که تا ۱۹۲۳ از عثمانی جدا شدند و مقصود از برادران در سخنرانی احمد داووداغلو را شامل می‌شوند. دخالت‌های ترکیه در این کشورها نیز طی سال‌های اخیر شدت بیشتری یافته است.

 

چهارم- مأموریت تاریخی ضروری: بخش پایانی سخنرانی مهم و راهبردی احمد داووداغلو وزیر امور خارجه ترکیه در سال ۲۰۱۲ به یک مأموریت تاریخی ضروری اشاره دارد که نشان می‌دهد این سیاستگذاران (رجب طیب اردوغان، احمد داووداوغلو) خود را در حال اجرای یک مأموریت تاریخی و اجتناب‌ناپذیر در تاریخ ترکیه یعنی بازآفرینی هژمونی دوران عثمانی قلمداد می‌نمایند!

مأموریت تاریخی مورد نظر داووداوغلو، همان دخالت‌های دولت ترکیه از سال ۲۰۱۱ در امور سوریه، عراق، لیبی و … از طریق دخالت‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی و به‌خصوص تشکیل سازمان‌های و گروه‌های مزدور و تروریست در سطح منطقه آسیای جنوب غربی می‌باشد که همچنان نیز در حال پیگیری در سوریه، یمن، لیبی می‌باشد.

 

با توجه به موارد بالا و تلاش بی‌وقفه سران ترکیه برای تحقق رؤیای سال ۲۰۲۳ یعنی تشکیل امپراتوری بزرگ ترکیه، بعید نیست برخی اقدامات مشکوک علیه کشورهای منطقه مانند حمله به نفتکش ایرانی در دریای سرخ در مهرماه ۱۳۹۸، حمله به نفتکش ژاپنی و … در خرداد ماه ۱۳۹۸ و حتی برخی حملات به مراکز اقتصادی عربستان نیز از سوی مزدوران ترکیه صورت گرفته باشد تا موجب درگیری ایران و کشورهای عربی شده و از این مسیر به تضعیف رقیبان خود (ایران و عربستان) پرداخته، برای ادامه سیاست دخالت و اشغال سرزمین‌های عربی با مشکل کمتری مواجه گردد.

رجب طیب اردوغان نیز طی‌ سال‌های اخیر و در مراسم سالگرد روز پیروزی در سال ۱۹۲۳، بر چشم‌انداز افق ۲۰۲۳ تأکید نموده و از تغییر آینده منطقه در این سال خبر داده است. به نحوی که در شهریور ۱۳۹۷ چنین پیام داده‌اند: ((مانند همۀ دوره‌های تاریخ‌مان، ما امروز نیز برای خودمان و همۀ مظلومانی که به ما امید بسته‌اند مبارزه می‌کنیم. این بزرگواری ضعف کشور ما نیست، بلکه برعکس، بزرگ‌ترین منبع قدرت ما است. ترکیه با رسیدن به اهداف تعیین شده برای سال ۲۰۲۳ آیندۀ کل منطقه و آیندۀ ما را شکل خواهد داد.))۳

 

*

اقدامات و فعالیت‌های گسترده دولت ترکیه به رهبری اردوغان در سراسر آسیای جنوب غربی (شمال ­آفریقا، شرق ­اروپا، قفقاز، حوزه خلیج فارس) و اصرار بر قدرت‌نمایی، کسب و افزایش قدرت و منافع ترکیه در این منطقه با استفاده از ابزارهای نظامی و سیاست‌های ستیزه‌جویانه نشان می‌دهد که رؤیای امپراتوری ترکیه و حاکمیت جهانی اردوغان بر منطقه، همچنان در چارچوب اهداف و نیات سیاست عمق راهبردی استاد احمد داووداغلو و چشم‌انداز سال ۲۰۲۳ در حال پیگیری می‌باشد.

چشم‌انداز ۲۰۲۳ به عنوان سال رؤیایی در تاریخ جمهوری ترکیه که مصادف با یکصدمین سالگرد تشکیل جمهوری ترکیه نیز می‌باشد، یک سیاستگذاری بسیار بلندپروازانه و البته قدرت‌طلبانه و ستیزه‌جویانه است که می‌تواند راز سیاست‌های اردوغان را افشا نماید.

معمای اردوغان برای یک دهه دخالت در کشورهای دور و نزدیک و به‌خصوص کشورهای اسلامی و عربی منطقه را می‌توان با کمک دو مؤلفه اصلی سیاستگذاری این کشور یعنی “سیاست عمق راهبردی” و “سخنرانی چشم‌انداز ۲۰۲۳” استاد اعظم سیاستگذاری ترکیه احمد داوودغلو به خوبی رمزگشایی نموده، نیات و اهداف دولت ترکیه را از فضای رازآلود و ابهام‌آمیز آن خارج ساخته، شفاف و آشکار نمود. 

سیاست کشورگشایی، تصرف و اشغال سرزمین‌های اسلامی از شمال عراق، شمال شرقی سوریه، بنادر یمن، لیبی، مصر و … را می‌توان نیت و هدف اصلی سیاستگذاران ارشد ترکیه طی یک دهه اخیر دانست که اکنون جلوه‌های بیشتری از آن در اشغال بخشی از سوریه و دخالت مستقیم در لیبی به خوبی قابل مشاهده می‌باشد.

 

**

یکی از اصلی‌ترین موانع و ابزار بازدانده مقابل سیاستگذاران سلطه‌طلب ترکیه را باید ایران دانست که در بسیاری مواقع و بسیاری مکان‌ها در مقابل زیاده‌خواهی، سلطه‌طلبی و اشغالگری دولت ترکیه ایستاده و مانع نفوذ ترکیه و اشغال کشورهای اسلامی منطقه توسط ترکیه شده است.

شکست و سرنگونی دولت محمد مرسی توسط نظامیان مصری را می‌توان یکی دیگر از موانع بزرگ سیاستگذاری دولت ترکیه دانست که مانع از تسریع اشغال و تصرف سرزمین‌ها و کشورهای عربی مانند: سوریه، لیبی، تونس و حتی عربستان سعودی گردید.

به صراحت می‌توان گفت که استقامت و پایداری ایران در مقابل زیادی‌خواهی و احساس سلطه‌طلبی سران ترکیه و سپس شکست دولت محمد مرسی در مصر ازجمله دلایلی بودند که تاکنون از تحقق رؤیای امپراتوری اردوغان در ۲۰۲۳ جلوگیری نموده‌اند.

سرنگونی دولت مرسی در مصر (۲۰۱۳)، دشمنی عربستان و امارات به همراه دولت جدید مصر با دولت ترکیه و اقدامات سلطه‌طلبانه این کشور را می‌توان جلوه‌ای از احساس خطر کشورهای عربی از سیاست‌های سران ترکیه دانست که اکنون به تقابل در لیبی، سوریه، یمن و حتی قطر نیز کشیده شده و موجب تهدید دولتمردان ترکیه علیه مصر، عربستان و امارات متحده عربی شده است.

شاید اگر سیاست‌های ایران برای تقویت محور مقاومت در منطقه و از سوی دیگر تغییر دولت مصر و قدرت‌یابی عبدالفتاح السیسی در این کشور نبود، اکنون ترکیه و اردوغان بر بخش‌های گسترده‌ای از سرزمین‌های از دست داده در دوره تاریخی ۱۹۱۱ تا ۱۹۲۳، تسلط مجدد یافته و حتی کشورهایی مانند: لیبی، عراق، سوریه، عربستان، امارات متحده عربی، سودان و … به خاک ترکیه اضافه شده و دولت‌های محلی تحت سلطه ترکیه در آنها حاکم بودند.   

 

***

سیاستگذاری بلندپروازانه، آرمانی و رازآلود سران ترکیه از آغاز قرن بیست و یکم با قدرت‌یابی حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲ در ترکیه، تحت عنوان سیاست “عمق راهبردی” تعریف و پیگیری شده است که افشای اهداف و نیات این سیاستگذاری سرانجام در اوج تحولات سیاسی جهان عرب در سال ۲۰۱۲ توسط وزیر امور خارجه وقت ترکیه یعنی احمد داووداوغلو  صورت گرفته و پرده از سیاست حاکمیت جهانی ترکیه برداشته شد.

سیاست حاکمیت جهانی ترکیه تحت رهبری اردوغان و داووداغلو، دارای اهداف و نیاتی بودند که اکنون تا حدودی روشن و آشکار شده‌اند که بیشتر بر حاکمیت مطلق و قیمومت بر کشورهای عربی و اسلامی استوار است. اما ابزارها و تاکتیک‌های این راهبرد می‌تواند بسیار خطرناک‌تر باشند که علاوه بر دخالت نظامی آشکار در سوریه، عراق، لیبی و …، ایجاد فتنه، تنش و درگیری میان کشورهای منطقه و به‌خصوص ایران با کشورهای عرب حاشیه جنوبی خلیج فارس را نیز شامل می‌شود.

دخالت‌های مستمر، مکرر و گسترده سیاسی و نظامی دولت ترکیه در کشورهای جهان اسلام و عرب را می‌توان جلوه‌هایی از سیاست عمق راهبردی با هدف تصرف و اشغال سرزمین‌های از دست داده امپراتوری عثمانی طی سال‌های قبل از ۱۹۲۳ دانست که قرار بوده تا سال ۲۰۲۳ به ترکیه بازگردانده شوند و امپراتوری جدید ترکیه با رهبری رجب طیب اردوغان تشکیل گردد.

اهمیت ویژه سال ۲۰۲۳ برای سیاستگذاران کنونی ترکیه و به‌خصوص رئیس جمهور این کشور را می‌توان زنگ خطری برای سایر کشورهای منطقه قلمداد نمود که فریب سیاست‌های نیرنگ‌گونه ترکیه را نخورده و به ابزار قدرت‌یابی ترکیه و فروپاشی نظم کنونی آسیای جنوب غربی، تبدیل نشوند.  

افشای نیات و اهداف سلطه‌طلبانه ترکیه در کشورهای عربی و اسلامی و به‌ویژه رویدادهای لیبی، سوریه و یمن برای شهروندان و رهبران این کشورها می‌تواند فرصت مناسبی برای کشورهای بزرگ جهان اسلام یعنی ایران، مصر، عربستان و حتی عراق باشد تا ضمن کاهش اختلافات خود، از تحقق سیاست تشکیل امپراتوری ترکیه نوین در ۲۰۲۳ جلوگیری نمایند. 

  

منابع:

۱- ذوالقدرپور، اسلام. ۱۳۹۲. هویت غرب مرکزگرا و روابط غیرهمکارانه ایران و ترکیه طی سال‌های۲۰۱۲-۲۰۰۸، ﭘﺎﯾﺎنﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ علوم سیاسی. داﻧﺸکده علوم انسانی. داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واﺣﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ایلام.  ص ۱۵۰

۲- خبرگزاری تابناک- ۵ شهریور ۱۳۹۰، به آدرس:  https://www.tabnak.ir/fa/news/186408

۳- خبرگزاری کردپرس. ۸ شهریور ۱۳۹۷، به آدرس: https://kurdpress.com/details.aspx?id=41236

منبع:
تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب